Eğimli kayış konveyör sistemlerinde kayış kaymasını nasıl önleyebilirsiniz?

Eğimli bir bant konveyörünün yükleri eğimli bir yüzey boyunca taşımaya çalışırken sinir bozucu şekilde başarısız olduğunu hiç fark ettiniz mi? Ardından bant, tahrik kasnağı dönmeye devam ederken aslında donmuş gibi durur. Bu, bant kaymasıdır ve işletme açısından büyük bir kâbusa dönüşür. Bantlar tahrik kasnağına yapışmadığında malzemeler konveyörün arka ucunda birikir, üretim durur ve genellikle yoğun emek gerektiren bir temizlik işlemi gerekir. Bu senaryo, yerçekiminin yükü sürekli aşağı doğru çektiği eğimli bant konveyör sistemlerinde daha da karmaşık hâle gelir. Neyse ki bant kayması önlenebilir. Doğru çözümlerle işletme sorunlarını ortadan kaldırabilir ve sisteminizin sorunsuz çalışmasını sağlayabilirsiniz. Şimdi, bant kaymasının başlıca nedenlerini ve bu kaymayı önlemek için etkili çözümleri ele almak istiyorum.

Bant Gerilimi Başlangıçta Doğru Olmalıdır

Yetersiz kayış gerilimi, kaymaya neden olan en yaygın nedenlerden biridir. Çok gevşek bir kayış, özellikle yüksek yük koşullarında tahrik kasnağını yeterince kavrayamaz. Bir tekerlekle birlikte kullanılan bir lastik bandını hayal edin; bu durumda sadece tutunmadan döner. Çoğu konveyör kayışı, gerilimi ayarlamak için bir gergi cihazı ile donatılmıştır; bu cihaz ya manuel vida tipi ya da yerçekiminden yararlanan otomatik ayarlanan tiptir. Bu cihaz aynı zamanda daha kısa eğimli kayışlı konveyör sistemlerinde de kullanılır. Ancak manuel tip bir cihaz kullanıyorsanız, bunun düzenli olarak kontrol edilip sıkılması gerektiğini unutmayın. Kullanabileceğiniz pratik bir kural, geri dönüş ruloları arasındaki kayışın sarkma miktarına bakmaktır. Eğer sarkma birkaç inçden fazlaysa, kayışın sıkılması gerekebilir. Aşırı gerilim de aynı derecede kötüdür; bu durum yataklara fazladan yük bindirir, kayışta aşınmayı artırır ve kayışın aşağı doğru sapma (ducking) sorunlarına neden olur. Dolayısıyla kayışın ne çok gevşek ne de aşırı gerilim altında olduğu, uygun bir gerilim seviyesi arayınız.

Tam Doğru Miktarda Tutuş

Kemer sistemi, özellikle dik eğimler veya ağır malzemeler için tasarlanmamışsa, gerginlik yeterli olmayabilir. Bu, 'sarma açısı nedir?' sorusuna cevap verir. Sarma açısı, kemerin tahrik kasnağı üzerinde kapladığı alanı ölçer. Genellikle kemer, yaklaşık 180 derecelik standart temas açısına sahip olacak şekilde tasarlanır. Örneğin, değişken temas açıları sağlamak için bir ön kasnak (snub pulley) kullanılabilir. Ön kasnaklar, kemerin dönüş (geri dönüş) tarafına monte edilen ve tahrik kasnağına yakın konumlandırılan küçük kasnaklardır. Ön kasnağın amacı, kemeri tahrik kasnağına daha sıkı bastırmak ve böylece sarma açısını 210 derece veya daha fazla artırmaktır. Fiziksel bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde, kemerin kasnakla temas ettiği yüzey alanı ne kadar büyükse, sürtünme o kadar artar ve kemerin kayması olasılığı o kadar azalır. Ancak ön kasnakların da olumsuz bir yanı vardır. Çünkü kemerin dönüş tarafına monte edildikleri için kir toplamaya eğilimlidirler ve bakım gerektirirler. Ayrıca ön kasnaklar genellikle gerdirme kasnağı (take-up pulley) tarafından sağlanan gerginliğin ilk etkilendiği nokta olduğu için, üzerindeki kalıntılardan temizlenmelerini sağlayan bir kemer temizleyici ile donatılmalıdır. Bunun yanı sıra, ön kasnak tamburuna pürüzsüz kauçuk kaplama (lagging) uygulanması, aşınmadan korunmasına yardımcı olur. Bir konveyör sisteminde ön kasnak yerleştirilemiyorsa endişe etmeyin; çünkü hâlâ alternatif çözümler mevcuttur.

Kasnak Çekimini En Üste Çıkarmak İçin Yavaşlayan Malzemelerinizi Artırın

Kasnaklarda kayma malzemelerinin önemli bir bileşeni, kayma önleyici kasnak lastikleridir. Kayma önleyici lastik, kayış kaymalarının oluşumunu önlemeye yardımcı olmak için kullanılır. Çoğu lastik kayma önleyici türü kuru koşullarda yeterlidir. Ancak su ve çamurun varlığı, kayma önleyici lastiğin sürtünme katsayısını büyük ölçüde azaltır. Bu tür koşullarda seramik kayma önleyici malzeme kullanılmalıdır. Seramik kayma önleyici, yüksek kaliteli alümina seramiğinden yapılmış döşeme parçalarının lastiğe gömülü olduğu bir kayma önleyici malzemedir. Bu, yüzeyini oluklu lastiklerle neredeyse aynı seviyeye getiren ve su, buz ve çamur varlığında son derece yüksek sürtünme katsayısı sağlayan lastik yüzeyleri oluşturur. Bunun bir örneği, nemli, bulutlu ve soğuk dağ ortamında çalışan ve eğimli bir bant konveyör sistemine sahip bir taş ocakıdır. Bu işletme, aşırı kayma nedeniyle sürekli üretim kaybı yaşamaktaydı. Kaymayı gidermek amacıyla çeşitli çözümler denendi; bunlar arasında farklı lastik kayma önleyici malzemelerin monte edilmesi ve sistemin geriliminin artırılması da yer alıyordu. Sonunda, seramik kayma önleyici malzemenin kullanılmasıyla kayma sorunu tamamen çözüldü. Elde edilen sonuç o kadar başarılı oldu ki, bu seramik kayma önleyiciyi takip eden konveyör bant lastiği de aynı performansı koruyabilmek adına yenilenmek zorunda kaldı. Bu, doğru kayma önleyici malzemelerin sağlayabileceği dramatik iyileşmenin tipik bir örneğidir.

Eğimli Yüzeyler İçin Koruma Kurulumu

Kemerli konveyörler, malzemeleri tek yönde taşır; ancak bazı malzemeleriniz eğimli yüzeylerde yer alır ve geriye doğru düşmeye karşı korunma gerektirir — bu, geriye doğru düşmeye karşı korumadır. Eğimli kemerli konveyörlerde motor arızası meydana gelirse, tam yüklenmiş kemer aşağı doğru hızla kayar. Kemer geriye doğru hareket eder ve sayısız malzeme dışarı dökülür. Bu, tehlikeli bir kaostur. Malzemeler, redüktör gibi bileşenleri aşırı hızla döndürebilir. Bu nedenle geri dönüşü engelleyici cihazlara (backstop) ihtiyaç duyulur; bu cihazlar mekanik kavramalardır. Geri dönüşü engelleyici cihazlar, ters yönlü dönme durumunda devreye girer ancak ileri yönlü dönme durumuna izin verir. Genellikle bu cihazlar konveyörün başlık mili üzerine monte edilir. Geri dönüşü engelleyici cihazlar, ters yönlü harekete karşı koruma sağlar ve güvenli bir şekilde sabitlenir. Çoğu güvenlik yönetmeliği, bu tür durumlarda geri dönüşü engelleyici cihazların kullanılmasını zorunlu kılar. Geri dönüşü engelleyici cihazlar bazen istenmeyebilir; ancak ne yazık ki olumsuz durumlarda en kritik koruma unsurudur.

Düzenli Muayene ve Bakım

Uygun bileşenlerle ve dikkatli kurulumla birlikte, bakım ihmal edildiğinde kayış kayması yine de meydana gelebilir. Zamanla kayış uzar, kaplama aşınır ve kasnaklar pürüzsüz hâle gelir. Ayrıca çeşitli bileşenlerde malzeme birikimi oluşabilir. Bu küçük değişikliklerin her biri sürtünmeyi azaltır ve bir gün kayış sadece kaymaya başlar. Bu sorunların giderilmesi basittir. Kayış gerilimini düzenli olarak kontrol edin. Kaplama ve kayış üzerinde malzeme birikimini kontrol edin. Hizalanmamış bir kayış, kaymaya neden olan önemli bir faktördür ve sistemi eşit olmayan şekilde gerer; bu nedenle kayışın doğru şekilde izlemesini sağlayın. Birkaç dakikalık bir inceleme, saatlerce sürecek duruş süresini önleyebilir. Yük sınırlarınıza dikkat edin. Eğimli bir kayış konveyör sistemini aşırı yüklemek, kaymaya neden olmanın kesin bir yoludur.

Sonuç

Eğimli bantlı konveyör sistemlerinde kayışların kaymasını önlemek için dört temel faktör vardır: gerginliğin ayarlanması, sarım açısının artırılmasıyla tutuşun artırılması, zorlu koşullarda seramik kaplama kullanılarak daha üstün bir yüzey elde edilmesi ve güvenlik amacıyla eğimli bölgelere geri dönüş engelleyicilerinin (backstop) monte edilmesi. Düzenli denetimler, sorunların maliyetli hâle gelmeden önce tespit edilmesine yardımcı olur. Doğru sistem bakımı ile kayma sorunu önlenebilir. Malzemelerin eğimli yüzeyler boyunca hareket etmesi, sinir bozucu kesintilere neden olmaz. Üretim hattınız daha verimli çalışır.